Hạnh phúc của một tang gia

29 Jul

Mới ngó cái tiêu đề, có vị đã mắng ngay rằng: Láo, láo quá, ai lại đi so sánh cụ Giáp với cái ông cố Hồng. Tôi phải làm rõ ngay là tôi không hề có ý so sánh, cũng không có ý trào phúng cụ Giáp đến vậy. Tôi trân trọng cụ Giáp. Và tôi lại cũng không có ý giễu cợt anh chàng phát thanh viên trẻ tuổi lỡ vấp tai nạn nghề nghiệp không đáng có nào đó. Chuyện ý không đáng nhắc đến ở đây. Chuyện đây, tôi quả muốn nói đến một hạnh phúc, hạnh phúc của một người, hay một nhóm người, trong cùng thời điểm này.

Để cảm cho rõ cái hạnh phúc ấy, xin lật ngược thời gian lại vài tháng về trước. Khi nền kinh tế đã lao xuống vực luôn rồi, và không còn có dốc để lao thêm nữa. Doanh nghiệp phá sản hàng loạt và phần đông trong khi số còn lại thì dừng sản xuất kinh doanh, thoi thóp chờ đến lượt. Người dân nghèo bỗng trở nên manh động, bạo lực một cách … dễ hiểu, ai cũng hiểu chỉ một vài người … cố tình không hiểu. Các chuyên gia phân tích thì đã chán mang chữ U ra làm hình tượng cho cái đồ thị kinh tế, họ đã chuyển sang sử dụng chữ L. Đến nỗi mà cả những lãnh đạo chính trị muốn trừng phạt một ai đó, muốn kỉ luật một ai đó, cũng phải rón rén vì sợ “không có người làm việc”.

Trong bối cảnh bi đát ấy, ông chủ đi tàu. Chuyến công cán nào của mấy ông cao cấp mà chẳng được mô tả bằng những từ ngữ mà đến máy tính của bọn phóng viên, thư ký cũng đã thuộc làu và ngoan ngoãn tự hiển thị ngay khi những phím đầu tiên mới được gõ ra: thành công rực rỡ, nâng cao, thắt chặt, làm sâu sắc, đưa mối quan hệ hai nước lên tầm cao mới. Mặc kệ mấy cái máy tính học đòi làm còn vẹt, ông chủ vội vàng, chân đi tàu về chưa hết mỏi đã lại xấc bấc xang bang sang mẽo.

Mà cái bọn Mẽo này khí đểu. Không biết tại chúng đểu, hay tại tình báo bọn chúng được việc, chúng biết làm việc với ông chẳng được việc gì. Chúng tiếp ông đến tệ. Sân bay thì không trải thảm đỏ, cấp cao nhất đón đoàn thì lại là một ông khách đã ngồi mãi ở bên nhà chủ từ mấy năm giời cũng mới vừa phải cấp tốc chạy về đón đầu, đổi khách thành chủ. Tóm lại là, chuyến đi chẳng được việc gì. Đi về, thấy ông chủ ít nói hẳn. Không còn rững vạch lá, bắt sâu, không còn nhóm ích nhóm lợi gì nữa. Ông im tiếng.

Ông chủ về rồi thì người ta hiểu cái bọn đểu kia nó muốn làm việc với ai. Người ta cử ông thủ đi. Ông thủ đi đúng bài con nhà võ, nghi binh, chém gió, tạt cánh đánh đầu đủ cả. Nhưng mà lại được việc. Được gì mất gì chả biết, thấy ông về tới là người ta tấn phong ngay cho hai tiên phong tháp tùng lên làm phó tướng. Chết chửa, mấy bữa vừa mới có bọn thối mồm đang kêu loạn thừa ghế phó. Lỡ mà Tú Xương có sống lại, ông Tú sẽ phải sửa cho một chữ ở đoạn thơ thiên hạ nó chúc sang: đổi từ đi buôn lọng sang đi buôn ghế. Thời buổi kinh tế thị trường mà, không nắm được thị hiếu tiêu dùng thì chỉ có ế.

Ơ thế rưng mà tất cả rững cái sự ý thì có lien quan gì đến một đám tang? Có chứ. Sự đời nó lại thế mới xoắn. Đám tang này to lắm, mà lo lắm. Lo từ trong ra ngoài. Chả là ông cụ có tiếng, được lòng dân. Dân người ta ngưỡng vọng, còn tính tôn cụ lên làm thánh. Vốn là cụ không có chân nào trong suất được cả nước để tang. Cơ mà từ tận năm ngoái, người ta đã phải sửa đi vài cái nghị định, để mở đường cho cả nước được tế cụ. Chẳng thế, không thì dân nó lại chả tế cho vào mặt đứa nào dám ngáng đường. Mà thế vẫn chưa đủ. Người ta sợ. Ít gì cũng đã có ối vụ này vụ kia trong sử sách đều cái sảy nảy cái ung, từ một đám tang mà ra cả. Như cái vụ đám tang ông Bằng, ở chỗ đất An bên tàu mà còn chẳng được bình an, hay như cái mùa xuân hoa lài nở trên xác thường dân tự thiêu năm nọ ở bên tây. Thế nhưng mấy cái sợ ấy đều là sợ hão của bọn lấy dạ tiểu nhân mà đo lòng quân tử. Dân Việt không thế. Người Việt có câu nghĩa tử là nghĩa tận. Cụ nào có ơn với dân, dân nhớ dân mang thì lẽ đâu lại nhân đám tang các cụ mà bày ra sự động loạn. Năm xưa đã có đứa cũng hãi dân Việt đi đưa tang cụ Trinh, mà nào có sự gì xảy ra đâu. Xưa thế thì nay vậy. Người ta chẳng những không manh động, mà còn nhu thuận hơn cả ngày thường: người ta nhường nhịn nhau, thương yêu nhau, đâu đâu cũng thấy như thành phật hết cả. Có nhẽ cái lòng ngưỡng vọng cụ làm cho người ta muốn học theo cụ, để được nhân ái với nhau hơn nữa.

Nhưng lại là cái sự đời, luôn có những thằng đểu không muốn cho người khác được hơn mình, dù là chỉ là nhân ái hơn mình. Nhất lại là cái thằng bạn vàng. Nó thấy ông thủ nước đói đi xa về, hội nghị kết thúc không có sự lạ, vẫn kiên định… thì nó biết là chẳng lành cho nhà nó rồi. Thế là cái thằng Sam hay thọc gậy nó cứu đói rồi. Bữa trước ông chủ sang muốn vay mượn, bạn vàng đang có ý làm giá, nay bị ngáng chân thế này có ức hay không? Chuyến này không nhanh thì hỏng, hỏng hẳn. Để cho con em nó đói dặt dẹo đi dây ở giữa thì có khó còn chịu được, chứ để nó ngã hẳn vào lòng thằng Sam mũi lõ thì phên dậu áo yếm của nhà nó cũng tung hê lên hết cả. Không được, không được. Thế là Tạp Cặn cử ngay Lý Cường trở lại thăm cố hương từ đời trước, ôn chuyện cái thời làm con Bá Kiến ở bển để làm bạn với Bạo, ít gì Cường và Bạo cũng là cặp bài trùng. Mà phải sang sớm, trước khi lũ dân chúng bắt đầu thức tỉnh, sắp tu thành phật giữa đám tang gia. Năm xưa cũng chỉ vì nước ấy nó lắm nhân tài, đã nảy ra câu “lấy chí nhân để thay cường bạo”. Nay nhất định phải sắp xếp cho Cường với Bạo hợp cẩn khi bọn dân đen đang đua nhau học làm người thực hành nhân ái.

Quen thói đu dây, lại được Bạo chống gậy, bọn ma quỷ quay đầu trước tiên. Thôi thì khỏi tu cũng là tiên, chả phải bi giờ đang ăn trên ngồi trốc sung sướng lắm rồi đấy ru? Còn tu đi đâu nữa. Chúng tháo vội cờ rủ, kéo nhạc làm lễ đón cường bạo. Có kẻ rỗi việc, lại cứ tung hê mấy chuyện ấy lên như muốn phá bĩnh, mà không hiểu rằng có khi ông cụ chẳng vì thế mà buồn. Cả đời ông cụ chỉ hết lòng lo cho thằng dân, nửa đời vinh quang nửa đời cô độc, còn có thăng trầm nào cụ chửa kinh qua? Nay con dân cái nước Việt buồn được bọn chúng xun xoe tới giúp, dù là với bụng gì chăng nữa cũng qua cơn chống đói đổ vỡ đến nơi, phải mừng mới đúng cớ gì mà cụ lại buồn? Lo thì vẫn lo, nhưng buồn thì chắc không. Lo lũ rắn đầu hám lợi mà ăn phải bả Tạp Cặn, há miệng mắc quai, lo lũ dân đen chưa tỉnh ngộ đã lại chứng nào tật ấy thì muôn đời lún mãi vào bùn đen. Lo đến mức nay cụ khuất núi mà còn chưa yên lòng, chọn nằm nơi đỉnh cao trông về biển cả mà canh chừng cửa ngõ, nhắc nhở con cháu cái hoạ ngàn năm nô lệ thì lòng cụ còn chỗ đâu mà vướng mấy cái sự hồng trần cỏn con ý?

Hoàng Lan/ Thứ hai ngày 14 tháng mười năm 2013

Advertisements

Văn hoá từ chức

29 Jul

Văn hóa từ chức: từ trên xuống không được, nên chăng làm từ dưới lên?

Gần đây người ta bàn nhiều tới văn hóa từ chức. Nhân việc có vị lãnh đạo được hỏi có nên xây dựng văn hóa từ chức hay không, ổng nói ổng không trốn tránh trách nhiệm. Vụ này đã tốn nhiều giấy mực, chiếm chỗ nhiều bộ nhớ các máy chủ lưu trữ trên mạng quá, tôi không lạm bàn dư nữa. Từ trên làm xuống thấy e là khó, nay xin đặt câu hỏi về thực hành từ chức mà làm từ dưới lên. Bởi chăng tự cổ chí kim xây nhà muốn chắc không có ai xây từ nóc mái, mà xây từ nền móng. Cũng như cái sự chọn lãnh đạo, có sàng lọc, bầu cử thực sự từ cơ sở, có rèn luyện kinh qua các vị trí kinh nghiệm từ dưới lên thì mới có năng lực mà làm việc; chứ cứ cái cách trên cơ cấu xuống thì làm sao mà chọn được người cho đúng?

Nhưng làm thế nào để thực hiện từ chức từ dưới lên? Phàm muốn có từ chức thì phải là người có chức. Mà thường có chức thì gắn với có quyền, có lợi (bên cạnh nghĩa vụ, nhưng không phải ai cũng nhận thức đầy đủ về nghĩa vụ của họ). Thế nên kêu người ta từ chức, tức là kêu người ta từ bỏ cái quyền lợi gắn bó với vị trí đó, e khó lắm thay.

Hãy đơn cử trường hợp chính các vị trí thức hàng đầu bấy lâu vẫn kí tên trước hết trong rất nhiều các bản kiến nghị, kêu gọi, … mà tôi vẫn thường đọc thấy trên các trang mạng quen thuộc. Bên cạnh tên tuổi lừng danh của các vị, mà bất cứ một ai chỉ cần có chút quan tâm đến tình hình đất nước thì không thể không từng nghe qua, thế nào cũng thấy có đôi ba chức danh, nguyên này nguyên nọ.

Không biết đã có ai thống kê lại số lượng bao nhiêu bản kiến nghị, đề nghị, kêu gọi như thế, đã bao lần các vị ấy đề tên mình với hàng loạt các chức vụ nguyên, hay đương chức. Tôi tin chắc rằng các vị ấy hành động như vậy không phải vì khoe khoang, hay đánh bóng thêm cho tên tuổi mình. Tên tuổi các vị đã quá đủ rạng rỡ, thậm chí đến mức dù cho không có những cái danh hiệu, không có những cái chức vụ đi kèm kia, người ta vẫn có thể nhận ra tên các vị. Nếu vì cho phép xưng hô được trang trọng, thì chỉ cần đặt thêm bên cạnh tên các vị là nghề nghiệp như giáo sư (theo nghĩa nghề nghiệp chứ không phải học hàm), bác sĩ, kĩ sư, …Hàng dài lê thê những chức danh này kia mà các vị đã từng kinh qua, có chăng lại chỉ nêu lên phần đóng góp của chính các vị khi còn đương chức vào việc xây dựng ra hình ảnh của nhà nước, chính quyền như hiện tại.

Lại xin hỏi thêm trong số các vị kí tên đó, hẳn không ít các vị đang là đảng viên, hay đã từng là đảng viên? Nay tình hình đất nước nguy ngập, kinh tế suy thoái trầm trọng, nguy cơ mất nước cận kề, … tất cả đều là từ đảng lãnh đạo mà nên. Vậy các vị có ai nhận thấy phần trách nhiệm của mình đã từng là người đảng viên, liệu đã có làm tốt vị trí của mình? Tôi tin các vị đã làm hết tâm, hết sức, tôi cũng tin giả sử có đặt tôi vào vị trí các vị, cũng chưa chắc tôi làm tốt hơn. Nhưng không vì thế mà chúng ta không từ chức, có phỏng ạ? Làm không tốt công việc, dẫn đến kết quả như ngày nay, gây hậu quả lâu dài, ảnh hưởng nghiêm trọng tới tiền đồ của quốc gia, tương lai của con cháu, tôi nghĩ các vị cũng nên từ chức. Đâu cứ phải là nguyên này nguyên nọ, chức này chức nọ, phải là đảng viên mới đóng góp xây dựng được cho Tổ quốc.

Hẳn các vị đã kí tên, đã gửi kiến nghị, đã đóng góp ý kiến … thì đều biết được phản ứng im lặng không phản hồi của lãnh đạo các cấp, dù là cấp cao nhất. Dù biết là thế, cũng có những lí do để làm. Một người làm không gây ra tiếng vang. Các vị tự âm thầm từ chức, chưa gây ra được phong trào, chưa tạo nên văn hóa từ chức. Nay tôi xin học theo các vị, XIN TRÂN TRỌNG KIẾN NGHỊ tới các vị trí thức, đảng viên, những người có tâm huyết đã từng đóng góp kí tên, xây dựng ý kiến … xin các vị hãy tiên phong gương mẫu từ bỏ các chức vị, danh hiệu, vị trí mà các vị từ tâm của mình nhận thấy việc từ chức đó sẽ có lợi hơn cho nhân dân, cho Tổ quốc. Trong số ba triệu đảng viên, chỉ cần những vị có tâm, lại có đủ tầm và dũng khí để từ chức, hẳn là sẽ phúc cho nước nhà lắm thay.

Kính chúc các vị sức khỏe và một cái tết dân tộc đầm ấm, hạnh phúc.

Hậu sinh kính bút

Hoàng Lan

Thứ hai ngày 4 tháng 2 năm 2013

Lợi hại của Trung Quốc trong cuộc khủng hoảng Ukraina.

22 May

Gregory Moore, Hoàng Lan lược dịch.

Bản tiếng anh trên The Diplomat

Nền công nghiệp quốc phòng phát triển mạnh của Ukraina cho Bắc Kinh những lợi ích không dễ thấy trực tiếp.

 

Một trong những nguyên nhân ẩn tàng của những va chạm giữa Nga với chính quyền Ukraina ở Kiev là mối quan tâm của Moscow đối với nền công nghiệp quốc phòng lớn mạnh và rất có giá trị nằm chủ yếu ở vùng đông và nam Ukraina. Theo số liệu của SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute) [1], Ukraina là nước xuất khẩu vũ khí đứng thứ tám trên toàn thế giới trong khoảng thời gian từ 2009 đến 2013, và nền công nghiệp quốc phòng của Ukraina rõ ràng là một lý do mà Moscow không muốn để yên cho đất nước này.

 

Đó cũng là một trong các lý do quan trọng nhất tại sao Bắc Kinh không ủng hộ Moscow trong ván bài của Nga áp đặt ảnh hưởng lên Ukraina. Điều này đã dẫn đến việc Trung Quốc bỏ phiếu trắng đối với dự thảo nghị quyết của hội đồng bảo an Liên hợp quốc để chỉ trích Nga về vụ sát nhập Crimea. Trung Quốc cần những công nghệ của Ukraina về động cơ máy bay, đóng tàu, tàu đổ bộ, tên lửa, không gian và nhiều lĩnh vực khác nữa. Nếu để Nga thành công thì Bắc Kinh sẽ càng trở nên phụ thuộc vào Moscow cho những đòi hỏi quốc phòng của mình. Trung Quốc có nhiều lợi ích ở tình trạng hỗn mang giữa Nga và Ukraina hơn những gì có thể nhìn thấy trực tiếp.

 

Vậy thì nền công nghiệp quốc phòng của Ukraina có gì đáng chú ý? Đầu tiên là Ukraina chế tạo ra chiếc Antonov AN225, loại máy bay lớn nhất thế giới, cùng với nhiều máy bay vận tải cỡ trung bình, tàu lượn và máy bay hạng nhỏ tại một cơ sở gần Kiev. Công ty Motor-Sich, nằm ở thành phố Zaporizhia phía đông nam Ukraina là nhà sản xuất hàng đầu của động cơ máy bay phản lực cũng như lên thẳng, trên thực tế hầu hết các máy bay lên thẳng trong quân đội của Nga đều sử dụng động cơ của Motor-Sich. Cũng trong vùng đông nam Ukraina, tại thành phố Dnepropetrovsk, Ukraina có cơ sở thiết kế và sản xuất tên lửa tuyệt vời, nơi đã sản xuất các tên lửa cho chương trình không gian của Liên Xô còn ngày nay thì cung cấp và bảo trì tên lửa liên lục địa trọng yếu SS18 cùng với tên lửa Soyuz nổi tiếng cho Nga.

 

Dọc theo bờ biển Đen của Ukraina còn có các công ty đóng tàu đáng chú ý, nơi đã sản xuất chiếc Varyag mà Trung Quốc mua lại về để cải tạo thành con tàu sân bay duy nhất của họ với cái tên Liêu Ninh. Theo Vladimir Voronov, trong số 54 hợp đồng tàu chiến mặt nước mà Nga đang có kế hoặch lắp ráp thì có đến 31 chiếc sẽ sử dụng động cơ Ukraina. Ukraina còn có cơ sở sản xuất chiến xa tại Kharkiv, nơi chế tạo chiếc thiết giáp bộ binh BTR-4 và xe tăng chủ lực T-84 (theo giới chuyên môn, T84 là xe tăng chủ lực có thể so sánh với T-90 là tăng chủ lực chính của quân đội Nga và có động cơ khoẻ hơn cả T-90). Ukraina còn sản xuất các tên lửa không đối không dùng cho máy bay chiến đấu, tham gia sản xuất một phần, lắp ráp và bảo dưỡng các thiết bị quân đội quan trọng như là chiếc máy bay chiến đấu SU50 PKA/FA thế hệ năm đỉnh cao của Nga.

 

Điều này có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc? Cái quan trọng nhất là, Trung Quốc từ trước đến nay luôn là kẻ chậm chân trong cuộc đua công nghệ quốc phòng với Nga, Mỹ và các nước Châu Âu. Như vậy, giữ được mối quan hệ với thị trường vũ khí và các công nghệ của Ukraina có ý nghĩa quan trọng cho nền quốc phòng của Trung Quốc, trong đó các hợp đồng với Ukraina thường được chào giá thấp hơn so với sản phẩm cùng loại từ Nga. Quan trọng hơn nữa là Ukraina sẽ không cảm thấy khó chịu nhiều như Nga với việc Trung Quốc có thói quen mua thiết bị quân đội của nước ngoài về và sao chép ở trong nước. Vấn đề này đã là nguyên nhân của căng thẳng giữa Nga và Trung Quốc, đáng chú ý nhất như trong vụ Trung Quốc mua máy bay chiến đấu SU27 của Nga, và sau đó đã bị Nga cáo buộc là sao chép toàn bộ để sản xuất chiếc J-11B của Trung Quốc. Vụ này làm cho Nga giảm các hợp đồng sản xuất chung với Trung Quốc và trở nên e dè hơn trong việc cung cấp cho Trung Quốc các công nghệ mới hơn của họ. Trong khi đó, Ukraina đã bán cho Trung Quốc nguyên mẫu chiếc SU33 của Nga, để Trung Quốc dùng làm cơ sở chế tạo ra chiếc tiêm kích J-15 phục vụ hải quân của nước này. Ukraina còn bán cả động cơ phản lực và động cơ lên thẳng hết sức cần thiết cho Trung Quốc.

 

Ukraina còn là nguồn cung cấp các tên lửa không đối không, đất đối không và hải đối không cho Bắc Kinh, cùng với tàu đổ bộ Zubr (sản xuất tại Crimea và có thể hữu ích cho các hoạt động chiếm đảo ví dụ như ở Đài Loan), tàu sân bay Varyag, và chiếc tàu phá băng Rồng Tuyết, tàu phá băng duy nhất của Trung Quốc (có thể xem thêm thông tin về hoạt động của Rồng Tuyết trong vụ giải cứu tàu Nga gặp nạn tại Nam Cực[2]).

 

Những thay đổi ở Ukraina có thể sẽ dẫn đến khó khăn cho các mua sắm và phát triển của quân đội Trung Quốc theo nhiều cách khác nhau. Nếu như Ukraina có thể thống nhất toàn vẹn (không tính Crimea) và gia nhập EU, nó có thể sẽ phải dừng các hoạt động mua bán thiết bị quân đội với Trung Quốc, bởi vì EU cũng như Hoa Kỳ hiện vẫn giữ các hạn ngạch đối với Trung Quốc từ sau vụ Thiên An Môn. Mặt khác, nếu Ukraina, hay là vùng đông Ukraina bị nằm dưới cái ô ảnh hưởng của Nga, có thể một số hoặc là tất cả các thương vụ mua bán vũ khí giữa Ukraina với Trung Quốc, nhất là các vụ “qua mặt” Nga sẽ bị đình lại, huỷ bỏ hay ít nhất là rơi vào trạng thái phập phù như những thương vụ mua bán của chính Nga và Trung Quốc trong những năm gần đây.

 

Những thay đổi gần đây ở Ukraina đe doạ các thương vụ mua bán thiết bị quân đội to lớn giữa Ukraina và Trung Quốc, và chỉ có thể mang lại khó khăn cho kế hoạch hiện đại hoá quân đội của Trung Quốc. Do đó Trung Quốc có rất nhiều lợi hại ở các diễn biến xảy ra tại Ukraina.

 

1- Viện nghiên cứu hoà bình Stockholm

2 – Vụ này hơi bị hài khi mà tàu Trung Quốc tới cứu tàu phá băng của Nga tên Akademik Shokalskiy và sau đó cũng bị băng quây kẹt luôn, cuối cùng phải nhờ đến tàu của Mỹ tới cứu cả hai